ไข้เลือดออก
วิธีการติดต่อ
- โรคไข้เลือดออกเดงกีติดต่อกันได้โดยมียุงลายบ้าน (Aedes aegypti) เป็นแมลงนำโรคที่สำคัญ และในชนบทบางพื้นที่ จะมียุงลายสวน (Aedes albopictus) เป็นแมลงนำโรคร่วมกับยุงลายบ้าน เมื่อยุงลายตัวเมียกัดและดูดเลือดผู้ป่วยที่อยู่ในระยะไข้ ซึ่งเป็นระยะที่มีไวรัสอยู่ในกระแสเลือดมาก เชื้อไวรัสจะเข้าสู่กระเพาะยุง และเพิ่มจำนวนมากขึ้น แล้วเดินทางเข้าสู่ต่อมน้ำลาย พร้อมที่จะเข้าสู่คนที่ถูกกัดต่อไป เมื่อยุงที่มีเชื้อไวรัสเดงกีไปกัดคนอื่นก็จะปล่อยเชื้อไปยังคนที่ถูกกัด ทำให้คนนั้นป่วยได้
ระยะฟักตัว
- ระยะเพิ่มจำนวนของไวรัสเดงกี ในยุง ประมาณ 8-10 วัน
- ระยะฟักตัวของเชื้อไวรัสเดงกี ในคน ประมาณ 3-14 วัน โดยทั่วไปประมาณ 5-8 วัน
ระยะติดต่อ
- โรคไข้เลือดออกเดงกีไม่ติดต่อจากคนสู่คน ติดต่อกันได้โดยมียุงลายเป็นแมลงนำโรค การติดต่อจึงต้องใช้เวลาในผู้ป่วยและในยุง ระยะที่ผู้ป่วยมีไข้สูงประมาณวันที่ 2-4 จะมีไวรัสอยู่ในกระแสเลือดมาก ระยะนี้จะเป็นระยะติดต่อจากคนสู่ยุง และระยะเพิ่มจำนวนของเชื้อไวรัสในยุงจนมากพออีกประมาณ 8-10 วัน จึงจะเป็นระยะติดต่อจากยุงสู่คน
วิธีการป้องกันไข้เลือดออกสามารถทำได้ง่ายๆ เพียงยึดหลัก 5 ป 1 ข คือ
ปิด: โดยนำผ้าขาวบางหรือไนลอนตาข่ายมาปิดรัดปากภาชนะที่มีน้ำขังต่างๆ ทั้งโอ่ง อ่าง ถังน้ำ กะละมัง บ่อน้ำ และภาชนะอื่นๆ ที่มีน้ำขังเพื่อไม่ให้ยุงลงไปวางไข่
เปลี่ยน: เปลี่ยนน้ำในแจกัน โอ่ง หรือภาชนะอื่นๆ ที่มีน้ำภายในเป็นประจำทุกสัปดาห์ หรือทุกๆ 7 วันเพื่อตัดวงจรชีวิตยุง
ปล่อย: นำปลาที่สามารถกินลูกน้ำได้ เช่น ปลากัด หรือปลาหางนกยูง ปล่อยลงในภาชนะที่มีน้ำถาวร
ปรับปรุง: พยายามปรับสิ่งแวดล้อมรอบบ้านให้สะอาด โล่ง เพื่อไม่ให้เป็นแหล่งอาศัยของยุงลาย
ปฏิบัติ: ควรปฏิบัติตามขั้นตอนเหล่านี้เป็นประจำ
ขัดล้าง: ภาชนะที่เคยมีน้ำขังอาจมีไข่ยุงแห้งติดอยู่ ควรขัดทำความสะอาดอยู่เสมอ